Cảm thấy “quá online”? DJ và sàn nhảy – liều thuốc giải độc số giữa thời đại kỹ thuật số
22/12/25
Dù văn hoá DJ và club ngày càng gắn chặt với thế giới online, sàn nhảy vẫn là một trong những không gian hiếm hoi giúp chúng ta tạm thoát khỏi vòng xoáy kỹ thuật số.
Tháng 10 vừa qua, tôi có dịp đến fabric (London) để tham dự chuỗi tiệc mừng sinh nhật kéo dài 30 tiếng của club này. Sau 26 năm hoạt động, fabric vẫn giữ vững vị thế đỉnh cao của clubbing tại Anh vì nhiều lý do. Hệ thống âm thanh tại Room One vẫn là một trong những nơi nghe nhạc điện tử hay nhất thế giới. Line-up mỗi cuối tuần luôn mang tính tiên phong. Và quan trọng nhất – điều tôi muốn nhấn mạnh ở đây – gần như không có sóng điện thoại bên trong club.
Tôi vốn đã biết điều này, nhưng phần “nghiện online” trong đầu vẫn khó chịu khi cố nhắn tin cho bạn bè đến sau vào Chủ Nhật mà không được. Tuy nhiên, cảm giác bức bối ban đầu nhanh chóng nhường chỗ cho sự nhẹ nhõm: tôi chỉ cần tập trung vào âm nhạc và những con người xung quanh mình. Dĩ nhiên, cũng có lúc hơi chán khi DJ chơi một track không hợp gu, nhưng rõ ràng việc không thể dùng điện thoại mang lại một trải nghiệm sâu và trọn vẹn hơn rất nhiều so với bình thường.
Có sóng hay không, booth DJ và sàn nhảy vẫn là một trong số ít những không gian nơi chúng ta có thể tạm “cởi trói” khỏi internet. Bản chất của clubbing là được sống trọn trong khoảnh khắc – điều gần như bất khả thi nếu liên tục kiểm tra điện thoại hay quay video. Thế nhưng, khi phần lớn văn hoá DJ hiện nay diễn ra trên mạng, việc “offline hoàn toàn” lại trở nên vừa khó khăn, vừa quý giá hơn bao giờ hết. Điều này càng rõ ràng khi nhìn lại những câu chuyện và góc nhìn chúng tôi chia sẻ trong năm 2025.
Hồi tháng 1, chúng tôi khởi động DJ Career Guide – cẩm nang nghề DJ dành cho cả người mới lẫn DJ kỳ cựu – nhằm hướng đến một sự nghiệp bền vững. Điều đáng chú ý là DJ ngày nay phải đối mặt với công nghệ số nhiều đến mức nào. “Làm social media” thực chất có thể đồng nghĩa với việc quản lý sự hiện diện trên… tới 10 nền tảng khác nhau, nếu tính cả các dịch vụ streaming nhạc.
Tác động bao trùm của mạng xã hội được thể hiện rõ khi chúng tôi hợp tác với Pete Tong DJ Academy công bố nghiên cứu đặt ra câu hỏi: “Liệu lượng người theo dõi trên mạng xã hội có đang được ưu tiên hơn kỹ năng âm nhạc?” Kết quả cho thấy 61% học viên đồng ý, và phần lớn cộng đồng Instagram của chúng tôi cũng có cùng quan điểm.
Chúng tôi cũng nhìn lại cách DJ streaming đã thay đổi mọi thứ. Việc quay và phát trực tiếp DJ set – bắt đầu phổ biến cách đây khoảng 15 năm – đã tạo ra một cú chuyển mình lớn trong văn hoá DJ. Đến mức ngày nay, stream có lẽ là cách phổ biến nhất để khán giả tiếp cận văn hoá DJ. Sự tiện lợi và dễ tiếp cận của stream rõ ràng mang lại lợi ích cho người nghe – nhưng liệu việc đưa sàn nhảy lên online có vô tình tạo thêm sự phân tâm kỹ thuật số?
Cuối năm 2024, chúng tôi tiếp tục đào sâu câu hỏi này qua bài viết “Vì sao chính sách ‘no-phone’ ngày càng phổ biến?”. Nhiều người thực sự hoan nghênh các chính sách hạn chế điện thoại và mong muốn ít người quay phim hơn tại show diễn. Tuy vậy, tại các sự kiện lớn và festival, một “biển điện thoại” vẫn là hình ảnh quen thuộc. Điều này đặt DJ vào thế tiến thoái lưỡng nan: user-generated content giúp quảng bá mạnh mẽ, thu hút khán giả đến trải nghiệm trực tiếp. Nhưng ngay trong đêm diễn, chính DJ đó lại mong khán giả tập trung vào âm nhạc nhiều hơn là màn hình điện thoại.
Khi công nghệ trở nên quá áp đảo, nhiều người tìm đến hoài niệm như một nơi trú ẩn. Chúng tôi từng điểm qua 10 tài khoản Instagram về hoài niệm DJ & clubbing, có thể xem bài viết đó tại đây. Và điều khiến người xem thích thú nhất chính là… sự vắng bóng của điện thoại trong những thước phim cũ. Có một nghịch lý thú vị: chúng ta dùng mạng xã hội và smartphone để nhớ về một thời chưa có mạng xã hội và smartphone. Nhưng cũng như nhiều khía cạnh của thời đại công nghệ, đó là một con dao hai lưỡi.
Nếu phải rút ra một bài học từ năm vừa qua, thì đó là: biết khi nào nên tận dụng công nghệ, và khi nào nên lùi lại, có thể là chìa khóa. Với những DJ đang trên hành trình phát triển, thông điệp có thể là: mạng xã hội rất quan trọng – nhưng chỉ dùng vừa đủ. Đừng để dữ liệu, thuật toán hay lượt tương tác chi phối hoặc bóp nghẹt sự sáng tạo của bạn.
Nghệ sĩ progressive house người Ukraine Miss Monique là một ví dụ thuyết phục về việc công nghệ được sử dụng đúng cách. Trước khi trở thành ngôi sao toàn cầu, cô từng là một DJ trẻ không đủ tiền mua thiết bị. Bước ngoặt đến từ quyết định bắt đầu stream set nhạc trên YouTube. Việc tương tác trực tiếp với người xem đã tạo nên mối kết nối cá nhân – thứ vẫn còn nguyên vẹn ngay cả khi lượng người theo dõi của cô đã lên tới hàng triệu.
Một tín hiệu tích cực khác trong năm nay là ngày càng nhiều người tìm đến những không gian nghe nhạc chất lượng cao và âm nhạc mới. Sự phát triển của listening bar không hẳn là phản ứng trực tiếp trước công nghệ, nhưng với không khí tĩnh lặng và sự tôn trọng dành cho việc “nghe sâu”, những không gian này mang lại sự nghỉ ngơi cần thiết giữa những xu hướng ồn ào hiện tại.
Cũng cần nhớ rằng không phải venue nào cũng tràn ngập điện thoại. Stuart Glen – đồng sáng lập club The Cause (London) – chia sẻ: “Với các show nội bộ của chúng tôi, điện thoại không phải vấn đề lớn. Chúng tôi hiếm khi thấy cảnh mọi người giơ máy quá đà trên sàn nhảy, nên cũng không thấy cần phải áp đặt quy định gì.”
Năm 2025 cho thấy rằng dù sức ảnh hưởng của công nghệ trong văn hoá DJ và club ngày càng lớn, chúng ta vẫn có quyền định hình trải nghiệm của chính mình. Chúng ta vẫn có thể lựa chọn mối quan hệ với mạng xã hội. Vẫn có thể chọn những venue phù hợp với giá trị cá nhân về việc sử dụng điện thoại. Và dĩ nhiên – luôn có thể bật chế độ máy bay để tận hưởng âm nhạc theo một cách trọn vẹn nhất.
